Dhëmbi që kujton: dhimbja, gjuha dhe memoria e thellë e shqipes

January 23, 2026 January 23, 2026 Mbi origjinën trupore të kuptimit dhe ruajtjen e strukturave semantike arkaike Abstrakt Ky artikull shqyrton marrëdhënien etimologjike dhe konceptuale ndërmjet fjalëve dhëmb dhe dhimbje në gjuhën shqipe, duke argumentuar se kjo vazhdimësi semantike përfaqëson një rast të rrallë të ruajtjes së thellë të trashëgimisë indo-evropiane. Përtej etimologjisë, studimi e vendos këtë marrëdhënie në kontekstin e teorive të njohjes së mishëruar (embodied cognition), semantikës historike dhe rolit të gjuhës si depozitë e përvojës parakonceptuale njerëzore. Rasti i shqipes paraqitet si dëshmi se disa gjuhë ruajnë jo vetëm forma leksikore, por edhe mënyra arkaike të perceptimit të botës, të rrënjosura në përvojën trupore. 1. Gjuha para abstraksionit Në shumicën e gjuhëve moderne, marrëdhënia midis organeve trupore dhe ndjesive është shkëputur konceptualisht. Dhimbja është shndërruar në një kategori...