“Republika e Bananeve”/ Nga letërsia te grushtet e shtetit, historia e errët e një termi që refuzon të vdesë

Një diktator me syze dielli, një parlament në kaos dhe një popull i shtypur nga pandëshkueshmëria. Ky është imazhi klishe që na vjen ndërmend sa herë dëgjojmë termin “republikë bananeje”. Por pas kësaj shprehjeje, e cila sot përdoret rëndom si fyerje politike, fshihet një histori e dhunshme shfrytëzimi kolonial, grushtesh shteti dhe fuqie të pakufizuar korporative. Nga plantacionet e Amerikës Qendrore te retorika e Uashingtonit, evolucioni i këtij termi tregon se si një e kaluar tragjike mund të zbehet në metaforë. Origjina letrare, kur O. Henry u arratis në Honduras Termi nuk lindi në ndonjë raport të CIA-s, por në imagjinatën e shkrimtarit amerikan O. Henry (William Sydney Porter). Në vitin 1896, në arrati nga akuzat për përvetësim fondesh në SHBA, ai u strehua në...