Irani në ‘blackout’, dhjetëra të vrarë dhe mijëra të arrestuar

Nuk është më thjesht një zhurmë, por një shpërthim që përhapet nga një lagje në tjetrën, duke sfiduar errësirën e natës dhe sirenat e represionit. Në ditën e dymbëdhjetë, protestat e iranianëve kundër regjimit të ajatollahëve kanë marrë përmasa masive: dhjetëra mijëra gra dhe burra, me grushtin e ngritur, kanë dalë në rrugët e Teheranit duke shprehur zemërimin e tyre kundër Gardës së Revolucionit.

Revolta është aq e përhapur sa ka alarmuar autoritetet. Të frikësuar, njerëzit e udhëheqësit suprem Ali Khamenei kanë ndërprerë internetin, me shpresën se bota nuk do të shohë këtë valë kryengritjeje kundër tyre. Organizata joqeveritare që monitoron sigurinë kibernetike, NetBlocks, bën të ditur se vendi ndodhet “në një blackout në shkallë kombëtare”.

Që nga nisja e protestave më 28 dhjetor, të cilat shpërthyen fillimisht në pazaret e Teheranit, demonstrata janë regjistruar në mbi 100 qytete, kryesisht në perëndim të vendit. Por ajo e mbrëmjes së sotme konsiderohet si një nga më të mëdhatë:

“Nuk na ndalojnë më, fundi i tyre ka ardhur”, shkruan Ali në rrjetet sociale. Protesta janë zhvilluar edhe në Tabriz, Mashhad dhe Lomar.

“Humbën kontrollin: e kanë goditur kushërirën time në fytyrë dhe në këmbë, nuk mund të shkojë në spital, është tepër e rrezikshme, rojet janë kudo”, tregon Mina nga Rashti. Ndërkohë, në rrjet qarkullojnë video që tregojnë një ndërtesë qeveritare në Teheran në flakë, barrikada në rrugë, përplasje mes protestuesve dhe forcave të sigurisë, si dhe rrëzimin e statujave. Sa më shumë rritet kundërshtimi qytetar, aq më brutale bëhet shtypja.

Agjencia e lajmeve Tasnim, e afërt me Korpusin e Gardës së Revolucionit Islamik, ka publikuar një video kërcënuese ku njofton “identifikimin, paralajmërimin dhe arrestimin e atyre që brohorasin slogane”. Autoritetet nuk tolerojnë thirrjet që jehonin në rrugë: “Vdekje diktatorit”, “Nuk kemi më frikë”, “Rroftë Shahu”.

Nga Shtetet e Bashkuara, Donald Trump ka reaguar sërish: “Mos i prekni protestuesit”. Ndërkohë, bëhet e ditur se princi i kurorës Reza Pahlavi, djali i shahut të rrëzuar nga Revolucioni Islamik i vitit 1979 “do të jetë në Mar-a-Lago të martën e ardhshme, në mes të protestave në rritje kundër Republikës Islamike të Iranit dhe thirrjeve për ndryshim regjimi. Ai do të marrë pjesë në Jerusalem Prayer Breakfast (JPB)”. Lajmi është publikuar në X nga Laura Loomer, politikane dhe influencuese e ekstremit të djathtë, e cila shton se “nuk dihet ende nëse” princi “do të takohet me presidentin”.

Këto ditë, emri i Pahlavit është kthyer në temë debati: disa besojnë se, në një epokë pas Khameneit, ai mund të kthehet në Iran dhe të shërbejë si figurë tranzitore drejt zgjedhjeve të lira dhe demokratike; të tjerë e shohin këtë si thjesht propagandë. Ndërkohë, në telefonat e iranianëve mbërrijnë mesazhe kërcënuese nga autoritetet: “Anëtarësimi në faqe apo grupe armiqësore që promovojnë dhe nxisin prishjen e rendit dhe sigurisë shoqërore përbën vepër penale dhe ndiqet ligjërisht. Për të ruajtur paqen dhe sigurinë e Iranit të dashur, përmbahuni nga promovimi apo pjesëmarrja në grumbullime të paligjshme”.

Bilanci i deritanishëm është i rëndë: mbi 45 protestues kanë humbur jetën, qindra janë plagosur dhe më shumë se dy mijë persona janë arrestuar.