Vendet e Ballkanit Perëndimor po ndjekin të njëjtën rrugëtim europian ku edhe sfidat e hasura I ngjajnë në një pjesë thelbësore njëra-tjetrës. Në takim i nivelit të lartë me disa prej institucioneve kryesore të Bashkimit Europian që do të mbahet në Tiranë synon pikërisht forcimin e dialogut social në tregun e punës si dhe politikat sociale të këtyre vendeve. Në një njoftim për shtyp lidhur me foksin e këtij takimi Fondacioni Evropian I Trajnimeve bëri me dije se cilat janë objektivat që do të ketë në fokus ky takim.“Komiteti Evropian Ekonomik dhe Social (EESC), Fondacioni Evropian i Trajnimit (ETF) dhe Eurofound po bashkojnë forcat më 3 prill në Tiranë për një ngjarje të nivelit të lartë të fokusuar në promovimin e dialogut dhe bashkëpunimit social efektiv në Ballkanin Perëndimor. E titulluar “Rritja e cilësisë së punës dhe jetës përmes dialogut efektiv social në Ballkanin Perëndimor” takimi do të bashkojë palët kryesore të interesit për të eksploruar sfidat dhe mundësitë në tregjet e punës dhe politikat sociale të rajonit.Aktiviteti do të ketë pjesë të tij përfaqësues të Shqipërisë, Bashkimit Evropian dhe tre institucioneve organizatore. Këto do të përfshijnë Majlinda Dhuka, Ministre e Shtetit dhe Kryenegociatore e Shqipërisë; Olta Manjani, Zëvendës Ministre e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit të Shqipërisë; Silvio Gonzato, Shef i Delegacionit të Bashkimit Evropian në Shqipëri, Oliver Röpke, President i KESE, Pilvi Torsti, Drejtore e ETF dhe Ivailo Kalfin, Drejtor Ekzekutiv i Eurofoun” thuhet në njoftim.Lidhur më këtë event, Pilvi Torsti, Drejtore e ETF, shpjegoi se kjjo iniciativë nuk mund të vinte në një kohë më të mirë – si për BE-në ashtu edhe për Ballkanin Perëndimor.“Ajo vërtet nënvizon se sa të rëndësishëm janë partnerët socialë kur bëhet fjalë për shtyrjen përpara dhe mbajtjen e momentumit të reformave. Dialogu social nuk ka të bëjë vetëm me nxitjen e ekonomisë – është gjithashtu një nga mënyrat më të mira për të vazhduar mbështetjen afatgjatë të demokracisë dhe mbajtjen e stabilitetit. ETF-së është plotësisht e angazhuar për të vijuar mbështetjen afatgjatë në rajon që ta bëjë dialogun social një bllok ndërtimi të politikave efektive dhe të qëndrueshme të aftësive dhe kualifikimeve” tha Torsti.Për Oliver Röpke, President i Komitetit Ekonomik dhe Social Evropian (EESC) ky takim është një hap në kohë dhe i rëndësishëm drejt forcimit të dialogut social në Ballkanin Perëndimor. “Angazhimi i KESE-së për të mbështetur vendet kandidate për në BE është i bazuar fort në një dialog social të fortë dhe efektiv. Nuk është një luks apo një mendim i vonuar – është një gur themeli i të Drejtave Sociale Evropiane në ndryshimin e modelit social evropian. për të ndërtuar elasticitet dhe për të nxitur rritjen gjithëpërfshirëse dhe të qëndrueshme Koha për ta integruar atë plotësisht, shumë përpara pranimit, është tani” shprehet ai.Sipas Ivailo Kalfin, Drejtor Ekzekutiv i Eurofound e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është e një rëndësie vendimtare për Evropën, veçanërisht në kontekstin e zgjerimit të BE-së.“Puna së bashku me partnerët socialë dhe aktorë të tjerë në fushën e marrëdhënieve industriale është thelbësore dhe kjo ngjarje ofron një mundësi kyçe në këtë drejtim. Eurofound është një qendër kyçe e njohurive për rolin e kushteve të punës në partnerin aktual social. analizat tona dhe praktikat më të mira sesi organizatat e punëtorëve dhe punëdhënësve mund të kontribuojnë në adresimin e sfidave kryesore të politikave në një vend” nënvizon ai.Një platformë për shkëmbim dhe veprim në nivel rajonal“Takimi do të nënvizojë sesi dialogu social mbështet tregjet elastikë të punës, kushte më të mira pune dhe tranzicionin e gjelbër dhe atë dixhital. Diskutimet do të fokusohen në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe të punës, sigurimin e fuqisë punëtore me aftësitë e nevojshme dhe zgjerimin e mundësive për të rinjtë përmes iniciativave të tilla si Garancia për Rininë. Nisma është në kohën e duhur, pasi dialogu social është kyç për Ballkanin Perëndimor për të lundruar në tranzicionin ekonomik dhe pranimin në BE. Duke punuar së bashku, sindikatat, punëdhënësit dhe qeveritë mund të mbështesin parimet sociale dhe ekonomike të BE-së, siç theksohet në Shtyllën Evropiane të të Drejtave Sociale dhe në Unionin e Aftësive. Partneritetet e forta trepalëshe, si dhe përfshirja e shoqërisë civile, janë vendimtare për adresimin e sfidave të punës dhe aftësive” nënvizohet në njoftim.Ky është artikull ekskluziv i Revistës Monitor, që gezon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetm duke cituar “Revista Monitor” shogëruar me linkun e artikullit origjinal.
Tag: perëndimor
-
Petulla” me miellin e BE
Petulla” me miellin e BE
Shqipëria është një nga vendet e Ballkanit Perëndimor që janë më pro Bashkimit Europian. Sipas sondazhit të fundit të Eurobarometër (vjeshtë 2024), në Shqipëri, 81% e qytetarëve tregojnë besim ndaj BE-së dhe 83% besojnë se anëtarësimi në BE do të ishte një gjë pozitive.
Mbështetja është shumë më e lartë se vendet e tjera si Mali i Zi (75%), Kosova (70%), Maqedonia e Veriut dhe Bosnja (secila 56%) dhe më e ulëta në Serbi, me vetëm 38%.
Mbështetja e lartë për BE-në në Shqipëri reflekton disa faktorë si faktin që anëtarësimi në BE shihet si një rrugë drejt standardeve më të larta demokratike dhe të drejtësisë.
Shumë shqiptarë besojnë se bashkimi me BE-në do të sjellë investime, punësim, përmirësime në shërbimet publike dhe një standard më të lartë të jetesës.
Në kahun tjetër, ky besim reflekton mungesën e besimit, apo paaftësinë e qeverive të pas ’90-s për të përmirësuar e për të zhvilluar vendin, që edhe sot është ndër më të varfrit e Europës dhe ndër më të korruptuarit, sipas indekseve të “Transparency International”.
Ndonëse BE, në dekadën e fundit, duhet pranuar që nuk ka pasur oreks të madh për zgjerim, shanset për Shqipërinë nuk kanë munguar, në kuadër të planeve rajonale për zhvillim ekonomik.
Por sa i kemi shfrytëzuar ato?! Të dhënat nga Korniza e Investimeve të Ballkanit Perëndimor (WBIF) për 2020-2024 tregojnë se Shqipëria ka tërhequr projekte me vlerë investimi rreth 600 milionë euro, shumë të ulëta në krahasim me Serbinë (2.5 miliardë euro), apo Bosnjë-Hercegovinën (2 miliardë euro).
Edhe nga këto projekte, ka nga ato që janë zvarritur pa fund, si bypass i Tiranës (me vlerë mbi 200 milionë euro), që ende nuk dihet se kur do të bëhet.
Ky ishte i vetmi projekt rrugor në kuadër të Korridorit 8 dhe Korridorit Blu, teksa segmentet e tjera rrugore qeveria preferoi t’i zhvillonte me formën e projekteve të Partneritetit Publik-Privat (PPP), me kosto për kilometër që po rezultojnë shumë më të larta se projektet që vendet e Ballkanit Perëndimor po bëjnë nëpërmjet WBIF.
Projektet që Shqipëria po përfiton aktualisht janë kryesisht në fushën e hekurudhës, ku sërish vonesat nuk kanë munguar (hekurudha Tiranë-Durrës), po zgjasin më shumë sesa tre vjet dhe nuk kanë ende një afat të saktë kur do të përfundojnë.
Projektet e IPARD (Instrumenti për Përmirësimin e Agrikulturës dhe Zhvillimit Rural), një instrument financiar i BE-së, i destinuar për vendet kandidate dhe potencialisht kandidate, që synojnë të përmirësojnë sektorin rural dhe bujqësinë, janë një tjetër shans i humbur.
Projekti u pezullua nga Bashkimi Europian për shkak të rasteve korruptive, duke e lënë bujqësinë pa financim, duke detyruar qeverinë që të krijojë një linjë financimi të posaçme nëpërmjet Bankës së Shqipërisë. Për vitet 2023-2027, nga ky projekt do të financoheshin rreth 100 milionë euro për bujqësinë.
Tashmë, Shqipëria është pjesë e planit të Rritjes së Ballkanit Perëndimor, që ofron 6 miliardë euro ndihmë financiare shtesë për të mbështetur reformat socio-ekonomike dhe themelore, si dhe investimet përkatëse.
Deri në vitin 2027, Shqipëria ka mundësi të marrë deri në 922.1 milionë euro gjithsej nga Mekanizmi i Reformës dhe Rritjes për Ballkanin Perëndimor, në këmbim të reformave në shtetin e së drejtës dhe të drejtat themelore, energjinë e rinovueshme, ekonominë dixhitale, kapitalin njerëzor dhe zhvillimin e sektorit privat.
Mos prisni që ky plan të bëjë mrekulli.
Së pari, shuma në vetvete nuk është e lartë. P.sh., shpenzimet kapitale të qeverisë nga buxheti tashmë i kanë arritur 1 miliard euro në vit. Nga ana tjetër, vetëm 30% e saj janë grante, ndërsa pjesa tjetër investim, pra kredi, që Shqipëria, me treguesin e përmirësuar të borxhit publik (rreth 54% e PBB-së) mund ta marrë kudo.
Të ndara në vit, këto grante nuk i kalojnë 80-100 milionë euro, po aq sa është dhe shuma që marrim sot nga IPA (Instrumenti për Asistencë para-Anëtarësimit) një mjet financiar i BE-së që synon të ndihmojë vendet kandidate dhe ato potencialisht kandidate në përgatitjen për anëtarësim.
Së dyti, këto para do të jepen në këmbim të reformave në shtetin e së drejtës dhe të drejtat themelore, energjinë e rinovueshme, ekonominë dixhitale, kapitalin njerëzor dhe zhvillimin e sektorit privat. Pagesat kushtëzohen me arritjen e reformave të specifikuara në Agjendat e Reformave të përgatitura nga secili përfitues.
Këto reforma, në fakt janë shumë më të rëndësishme sesa grantet apo financimet që mund të marrim nga BE-ja.
Përpara se të presë nga të tjerët, Shqipëria duhet të ketë vullnetin të rregullojë shtëpinë nga brenda, si lufta kundër korrupsionit, forcimi i sundimit të ligjit, modernizimi i administratës publike dhe përmirësimi i transparencës në sektorin publik, krijimi i një mjedis biznesi me rregulla loje të qarta.
Vetëm duke adresuar këto çështje të brendshme, Shqipëria do të arrijë të demonstrojë se vendi është gati të përqafojë normat europiane dhe të kontribuojë në një integrim europian të suksesshëm. Ky është shansi i vërtetë i Shqipërisë.
/MONITOR
-
“Petulla” me miellin e BE
Shqipëria është një nga vendet e Ballkanit Perëndimor që janë më pro Bashkimit Europian. Sipas sondazhit të fundit të Eurobarometër (vjeshtë 2024), në Shqipëri, 81% e qytetarëve tregojnë besim ndaj BE-së dhe 83% besojnë se anëtarësimi në BE do të ishte një gjë pozitive.
Mbështetja është shumë më e lartë se vendet e tjera si Mali i Zi (75%), Kosova (70%), Maqedonia e Veriut dhe Bosnja (secila 56%) dhe më e ulëta në Serbi, me vetëm 38%.
Mbështetja e lartë për BE-në në Shqipëri reflekton disa faktorë si faktin që anëtarësimi në BE shihet si një rrugë drejt standardeve më të larta demokratike dhe të drejtësisë.
Shumë shqiptarë besojnë se bashkimi me BE-në do të sjellë investime, punësim, përmirësime në shërbimet publike dhe një standard më të lartë të jetesës.
Në kahun tjetër, ky besim reflekton mungesën e besimit, apo paaftësinë e qeverive të pas ’90-s për të përmirësuar e për të zhvilluar vendin, që edhe sot është ndër më të varfrit e Europës dhe ndër më të korruptuarit, sipas indekseve të “Transparency International”.
Ndonëse BE, në dekadën e fundit, duhet pranuar që nuk ka pasur oreks të madh për zgjerim, shanset për Shqipërinë nuk kanë munguar, në kuadër të planeve rajonale për zhvillim ekonomik.
Por sa i kemi shfrytëzuar ato?! Të dhënat nga Korniza e Investimeve të Ballkanit Perëndimor (WBIF) për 2020-2024 tregojnë se Shqipëria ka tërhequr projekte me vlerë investimi rreth 600 milionë euro, shumë të ulëta në krahasim me Serbinë (2.5 miliardë euro), apo Bosnjë-Hercegovinën (2 miliardë euro).
Edhe nga këto projekte, ka nga ato që janë zvarritur pa fund, si bypass i Tiranës (me vlerë mbi 200 milionë euro), që ende nuk dihet se kur do të bëhet.
Ky ishte i vetmi projekt rrugor në kuadër të Korridorit 8 dhe Korridorit Blu, teksa segmentet e tjera rrugore qeveria preferoi t’i zhvillonte me formën e projekteve të Partneritetit Publik-Privat (PPP), me kosto për kilometër që po rezultojnë shumë më të larta se projektet që vendet e Ballkanit Perëndimor po bëjnë nëpërmjet WBIF.
Projektet që Shqipëria po përfiton aktualisht janë kryesisht në fushën e hekurudhës, ku sërish vonesat nuk kanë munguar (hekurudha Tiranë-Durrës), po zgjasin më shumë sesa tre vjet dhe nuk kanë ende një afat të saktë kur do të përfundojnë.
Projektet e IPARD (Instrumenti për Përmirësimin e Agrikulturës dhe Zhvillimit Rural), një instrument financiar i BE-së, i destinuar për vendet kandidate dhe potencialisht kandidate, që synojnë të përmirësojnë sektorin rural dhe bujqësinë, janë një tjetër shans i humbur.
Projekti u pezullua nga Bashkimi Europian për shkak të rasteve korruptive, duke e lënë bujqësinë pa financim, duke detyruar qeverinë që të krijojë një linjë financimi të posaçme nëpërmjet Bankës së Shqipërisë. Për vitet 2023-2027, nga ky projekt do të financoheshin rreth 100 milionë euro për bujqësinë.
Tashmë, Shqipëria është pjesë e planit të Rritjes së Ballkanit Perëndimor, që ofron 6 miliardë euro ndihmë financiare shtesë për të mbështetur reformat socio-ekonomike dhe themelore, si dhe investimet përkatëse.
Deri në vitin 2027, Shqipëria ka mundësi të marrë deri në 922.1 milionë euro gjithsej nga Mekanizmi i Reformës dhe Rritjes për Ballkanin Perëndimor, në këmbim të reformave në shtetin e së drejtës dhe të drejtat themelore, energjinë e rinovueshme, ekonominë dixhitale, kapitalin njerëzor dhe zhvillimin e sektorit privat.
Mos prisni që ky plan të bëjë mrekulli.
Së pari, shuma në vetvete nuk është e lartë. P.sh., shpenzimet kapitale të qeverisë nga buxheti tashmë i kanë arritur 1 miliard euro në vit. Nga ana tjetër, vetëm 30% e saj janë grante, ndërsa pjesa tjetër investim, pra kredi, që Shqipëria, me treguesin e përmirësuar të borxhit publik (rreth 54% e PBB-së) mund ta marrë kudo.
Të ndara në vit, këto grante nuk i kalojnë 80-100 milionë euro, po aq sa është dhe shuma që marrim sot nga IPA (Instrumenti për Asistencë para-Anëtarësimit) një mjet financiar i BE-së që synon të ndihmojë vendet kandidate dhe ato potencialisht kandidate në përgatitjen për anëtarësim.
Së dyti, këto para do të jepen në këmbim të reformave në shtetin e së drejtës dhe të drejtat themelore, energjinë e rinovueshme, ekonominë dixhitale, kapitalin njerëzor dhe zhvillimin e sektorit privat. Pagesat kushtëzohen me arritjen e reformave të specifikuara në Agjendat e Reformave të përgatitura nga secili përfitues.
Këto reforma, në fakt janë shumë më të rëndësishme sesa grantet apo financimet që mund të marrim nga BE-ja.
Përpara se të presë nga të tjerët, Shqipëria duhet të ketë vullnetin të rregullojë shtëpinë nga brenda, si lufta kundër korrupsionit, forcimi i sundimit të ligjit, modernizimi i administratës publike dhe përmirësimi i transparencës në sektorin publik, krijimi i një mjedis biznesi me rregulla loje të qarta.
Vetëm duke adresuar këto çështje të brendshme, Shqipëria do të arrijë të demonstrojë se vendi është gati të përqafojë normat europiane dhe të kontribuojë në një integrim europian të suksesshëm. Ky është shansi i vërtetë i Shqipërisë. /Monitor -
Propaganda e Ramës me paratë e Bashkimit Evropian
Foto ilustruese
TIRANË- Kryeministri Edi Rama ka nisur ‘de facto’ fushatën elektorale duke përdorur integrimin në BE si kartë kryesore elektorale. Me premtimin e “pasaportës europiane” dhe përfundimin e negociatave në 2027, Rama u kërkon qytetarëve votën për Partinë Socialiste më 11 maj pas 12 vitesh pushtet.
Për të përforcuar narrativën e tij elektorale, Rama shfrytëzoi edhe fondet e përfituara nga BE në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor.
‘Bëhet fjalë për 64. 5 milionë euro që vijnë drejtpërdrejtë nga BE për Shqipërinë, 30 milionë euro janë për buxhetin e shtetit si mbështetje e axhendës për reformat dhe 34 kalojnë përmes Fondit të investimeve të Ballkanit Perëndimor për infrastrukturën’, deklaroi kryeministri, ndërsa anashkaloi faktin se shumica e kësaj shume janë kredi.
Fakt
Shqipëria përfitoi 64,5 milionë euro nga Bashkimi Evropian si pjesë e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Por nga kjo shumë, vetëm 18,5 milionë euro janë grante– pjesa tjetër janë kredi të buta për të mbështetur reformat dhe investimet në infrastrukturë.Fondet
Me konkretisht me këtë parafinancim, Shqipëria ka marrë 30 milionë euro kredi koncesionare për buxhetin e shtetit, si mbështetje për zbatimin e reformave në kuadër të Axhendës së Reformës së vendit.
Dhe pjesa e mbetur prej 34.5 milionë euro, do t’i injektohet drejtpërdrejt Fondit të Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF-it) në formë grantesh dhe huash, për investimet në infrastrukturë në Shqipëri.
Mungesën e transparencës mbi natyrën e mbështetjes financiare që Shqipëria po merr nga BE ekspertët e shohin si të qëllimshme.
“Rama me kast nuk e thotë. BE e thotë qartë, Shqipëria mori 30 milionë euro kredi koncesionare për buxhetin e shtetit, si mbështetje për zbatimin e reformave në kuadër të Axhendës së Reformës së vendit”, shpjegon ekspertja për ekonominë dhe financat Irena Beqiraj.
Nuk ka asgjë për tu mburrur veç propagandës – thekson Beqiraj.
“BE njoftoi se kishte bërë pagesën e parë prej 7% të shumës për Maqedoninë e Veriut. 7% ka marrë sot edhe Shqipëria. Së shpejti pagesa do t’i bëhet edhe Serbisë. Kosova nuk e ka ratifikuar ‘marrëveshjen e huasë’ me BE-në në Parlament dhe derisa ta bëjë këtë nuk mund të marrë pagesën e parë”.
Prapavijë
Deri në vitin 2027, Shqipëria ka mundësinë të marrë deri në 922.1 milionë euro në total nga Fondi i Reformës dhe Rritjes për Ballkanin Perëndimor, në këmbim të reformave në sundimin e ligjit dhe të drejtat themelore, energjinë e rinovueshme, ekonominë dixhitale, kapitalin njerëzor dhe zhvillimin e sektorit privat.
Pagesat e ardhshme në kuadër të Facilitetit do të bëhen me përfundimin e hapave të reformave të rënë dakord ndërmjet Komisionit dhe Qeverisë Shqiptare në Axhendën e Reformës. Ndërsa Shqipëria përparon në zbatimin e Axhendës së Reformës, BE do të zhbllokojë pagesat.
Plani i Rritjes së Ballkanit Perëndimor ofron një udhërrëfyes për t’i afruar ekonomitë e Ballkanit Perëndimor me Bashkimin Evropian. Po ashtu, ky plan lehtëson qasjen graduale në tregun unik, mbështet integrimin e mëtejshëm ekonomik rajonal si dhe u mundëson qytetarëve të Ballkanit Perëndimor të korrin disa përfitime të hershme nga integrimi në BE./FAKTOJE.AL