Pjesëmarrës në diskutimet në Komitetin për Politikë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara i kanë bërë thirrje administratës së presidentit Donald Trump të angazhohet më shumë në Ballkanin Perëndimor.
Duke hapur seancën dëgjimore të martën vonë, kryetari republikan i Nënkomitetit për Evropën, Keith Self, vlerësoi se Ballkani Perëndimor, përveç Ukrainës që është nën pushtimin rus, është “rajoni më i paqëndrueshëm në Evropë”.
“Jeta e përditshme në Ballkanin Perëndimor karakterizohet nga një popullsi në rënie dhe në plakje. Ashtu si në shumë pjesë të tjera të Evropës, po ndodh një eksod i atyre që janë të kualifikuar dhe të arsimuar. Emigracioni i paligjshëm është i përhapur, ndërsa shkalla e papunësisë dhe varfërisë po rritet ndjeshëm. Këta faktorë po ndikojnë negativisht në sundimin e ligjit, duke nxitur krimin e organizuar, pastrimin e parave dhe korrupsionin.
Gjatë atyre viteve, unë kam qenë i përfshirë nga afër në operacionin “Allied Force” të NATO-s në vitin 1999. Kam përvojë të drejtpërdrejtë në ndihmën për të siguruar paqe dhe stabilitet në këtë rajon të rëndësishëm. Megjithatë, pas kaq shumë vitesh, Ballkani Perëndimor mbetet ende një vatër e tensioneve.
Pa një ndryshim strategjie, udhëheqja amerikane duhet të ketë një rol të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e konflikteve të reja që do të ndikojnë negativisht në ekuilibrin e fuqisë në Evropë. Unë përgëzoj administratën Trump për riangazhimin në këtë rajon që shpesh është lënë pas dore,” tha Self.
Kongresmeni i rëndësishëm u ndal po ashtu edhe tek çështja e Shqipërisë, duke theksuar se duhet rishikuar reforma në drejtësi për të parë nëse po ofron drejtësi të paanshme.
“Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur prej kohësh përpjekjet për të ndërtuar një sistem gjyqësor të pavarur dhe të besueshëm në Shqipëri. Megjithatë, pas dhjetë viteve zbatim, është e arsyeshme të rishikohet nëse reforma në drejtësi po funksionon siç ishte parashikuar dhe nëse po ofron drejtësi të paanshme për qytetarët shqiptarë. Duhet të jetë shqetësuese për të gjithë fakti që ngërçi kombëtar i çështjeve gjyqësore është rritur nga rreth 16,000 çështje në fillim të reformës, në rreth 200,000 sot, duke lënë qytetarët të presin 8 deri në 15 vite për të marrë një vendim përfundimtar. Këto vonesa minojnë sundimin e ligjit, besimin e publikut dhe procesin e rregullt ligjor,” tha Self.
Tag: perëndimor
-
Kongresmeni amerikan: Të rishikohet reforma nëse po ofron drejtësi të paanshme!
-
“200 mijë çështje të bllokuara”, kongresmeni amerikan: Reforma në drejtësi po dështon t’u japë shqiptarëve drejtësi të paanshme
SHBA ka ngritur shqetësime për reformën në drejtësi. Kongresmeni amerikan, Keith Self, ka folur për reformën në drejtësi, duke u shprehur pas dhjetë vitesh zbatimi, është e përshtatshme të rishqyrtohet nëse reforma në drejtësi po funksionon “siç është menduar dhe po ofron drejtësi të paanshme për popullin shqiptar”.
“Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur prej kohësh përpjekjet për të ndërtuar një gjyqësor të pavarur dhe të jashtëzakonshëm në Shqipëri. Megjithatë, pas dhjetë vitesh zbatimi, është e përshtatshme të rishqyrtohet nëse reforma në drejtësi po funksionon siç është menduar dhe po ofron drejtësi të paanshme për popullin shqiptar.
Duhet të jetë shqetësuese për të gjithë fakti që numri i rasteve të prapambetura në nivel kombëtar është zgjeruar nga afërsisht 16,000 raste në fillim të reformës në rreth 200,000 sot, duke i lënë qytetarët të presin 8 deri në 15 vjet për të marrë një vendim përfundimtar. Vonesa të tilla dëmtojnë sundimin e ligjit, besimin publik dhe procesin e rregullt ligjor.”, tha Self,
Gjithashtu në fjalën e tij, ai ka theksuar se duhet të jetë shqetësuese për të gjithë, fakti që numri i çështjeve të pazgjidhura në nivel kombëtar është zgjeruar nga afërsisht 16,000 çështje në fillim të reformës në rreth 200,000 sot, duke i lënë qytetarët të presin 8 deri në 15 vjet për të marrë një vendim përfundimtar.
“Marrëveshja e OHRIT e vitit 2023 midis Serbisë dhe Kosovës, që synonte të ulte tensionet e menjëhershme dhe të ringjallte marrëveshjet e kaluara, ka ngecur. Kriza zgjedhore në Kosovë e ka përkeqësuar këtë situatë si rezultat i dështimit të republikës për të formuar një qeveri pas zgjedhjeve të 25 shkurtit, duke shkaktuar përgatitjen aktuale të Kosovës për zgjedhje të tjera të parakohshme më 28 dhjetor. Pas zgjedhjeve, nëse Kosova formon një qeveri, shpresoj sinqerisht që Serbia më në fund do ta njohë sovranitetin e Kosovës. Situata që po përkeqësohet me shpejtësi në Bosnje ka çuar në një rritje eksponenciale të përdorimit të fuqive të obligacioneve ligjërisht të dyshimta nga përfaqësuesi i lartë.
Ky autoritet i pakontrolluar, i cili i mundëson përfaqësuesit të lartë të miratojë ose të imponojë legjislacion dhe të shkarkojë zyrtarët nga detyra, ishte i fjetur nga viti 2014 deri në vitin 2021, por vitet e fundit përdorimi i tyre është rritur ndjeshëm. Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur prej kohësh përpjekjet për të ndërtuar një gjyqësor të pavarur dhe të jashtëzakonshëm në Shqipëri.
Megjithatë, pas dhjetë vitesh zbatimi, është e përshtatshme të rishqyrtohet nëse reforma në drejtësi po funksionon siç është menduar dhe po ofron drejtësi të paanshme për popullin shqiptar. Duhet të jetë shqetësuese për të gjithë që numri i çështjeve të pazgjidhura në nivel kombëtar është zgjeruar nga afërsisht 16,000 çështje në fillim të reformës në rreth 200,000 sot, duke i lënë qytetarët të presin 8 deri në 15 vjet për të marrë një vendim përfundimtar. Vonesa të tilla dëmtojnë sundimin e ligjit, besimin e publikut dhe procesin e rregullt ligjor.
FJALA E PLOTË
Qëllimi i kësaj seance dëgjimore është të promovojë ekuilibrin në Ballkan. Shpresoj që ndoshta anëtarët në të dyja anët e rreshtit të mund të bien dakord për qëllimin e përbashkët të shërbimit ndaj interesave të SHBA-së, ndërsa kërkojmë të promovojmë ekuilibrin në këtë rajon, prosperitetin për qytetarët e tij dhe parandalimin e konflikteve të ardhshme. Duke përjashtuar agresionin rus kundër Ukrainës, Ballkani Perëndimor mbetet rajoni më i paqëndrueshëm në Evropë.
Edhe pse konflikti i hapur është qetësuar që nga shpërbërja e Jugosllavisë në vitet 1990, shekuj të tërë ndarjesh etnike, ndryshimesh kufijsh dhe mosbesimi politik vazhdojnë ta ndjekin këtë lagje, ndërsa kriza të ndryshme politike kërcënojnë rendin post-jugosllav. Si shembull, marrëdhënia e pazgjidhur e Serbisë me Kosovën është një nga nxitësit kryesorë të paqëndrueshmërisë rajonale që ka krijuar një vijë strategjike përçarjeje që i mundëson Rusisë aftësinë për të minuar aftësinë e BE-së dhe NATO-s për të fuqizuar vendet e Ballkanit. Marrëveshja e OHRIT e
vitit 2023 midis Serbisë dhe Kosovës, që synonte të ulte tensionet e menjëhershme dhe të ringjallte marrëveshjet e kaluara, ka ngecur. Kriza zgjedhore në Kosovë e ka përkeqësuar këtë situatë si rezultat i dështimit të republikës për të formuar një qeveri pas zgjedhjeve të 25 shkurtit, duke shkaktuar përgatitjen aktuale të Kosovës për zgjedhje të tjera të parakohshme më 28 dhjetor. Pas zgjedhjeve, nëse Kosova formon një qeveri, shpresoj sinqerisht që Serbia më në fund do ta njohë sovranitetin e Kosovës. Situata që po përkeqësohet me shpejtësi në Bosnje ka çuar në një rritje eksponenciale të përdorimit të fuqive të obligacioneve ligjërisht të dyshimta nga përfaqësuesi i lartë. Ky autoritet i pakontrolluar, i cili i mundëson përfaqësuesit të lartë të miratojë ose të imponojë legjislacion dhe të shkarkojë zyrtarët nga detyra, ishte i fjetur nga viti 2014 deri në vitin 2021, por vitet e fundit përdorimi i tyre është rritur ndjeshëm. Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur prej kohësh përpjekjet për të ndërtuar një gjyqësor të pavarur dhe të jashtëzakonshëm në Shqipëri.
Megjithatë, pas dhjetë vitesh zbatimi, është e përshtatshme të rishqyrtohet nëse reforma në drejtësi po funksionon siç është menduar dhe po ofron drejtësi të paanshme për popullin shqiptar. Duhet të jetë shqetësuese për të gjithë që numri i çështjeve të pazgjidhura në nivel kombëtar është zgjeruar nga afërsisht 16,000 çështje në fillim të reformës në rreth 200,000 sot, duke i lënë qytetarët të presin 8 deri në 15 vjet për të marrë një vendim përfundimtar. Vonesa të tilla dëmtojnë sundimin e ligjit, besimin e publikut dhe procesin e rregullt ligjor.
Jeta e përditshme në Ballkanin Perëndimor karakterizohet nga një popullsi në rënie dhe në plakje. Ashtu si shumë pjesë të tjera të Evropës, ka një eksod të atyre që janë të kualifikuar dhe të arsimuar. Imigracioni i paligjshëm është i përhapur, papunësia dhe shkalla e varfërisë po rriten në mënyrë dramatike. Këta faktorë po ndikojnë negativisht në sundimin e ligjit, duke nxitur krimin e organizuar, pastrimin e parave dhe korrupsionin. Ndoshta sfida më e vazhdueshme dhe urgjente vazhdon të jetë përçarjet etno-fetare të rajonit në Bosnjë. Disa vëzhgues besojnë se sistemi politik i marrëveshjes së paqes së Dejtonit po përkeqëson përçarjet etnike, në krahasim me rolin e tyre të synuar për të mbushur hendekun.
Nga ana tjetër, Kosova fqinje ka vendosur mbrojtje specifike për pakicat që tejkalojnë ato të homologëve të saj të BE-së. Kosova i frikësohet ndikimit serb në shoqatën e komunave me shumicë serbe, të ashtuquajturën ASM, dhe nuk i ka zbatuar plotësisht politikat e ASM. Vetëm përtej kufirit në Serbinë jugore, raportet e përhapura të pasivizimit të luginës së Preshevës janë të dokumentuara mirë nga burime të shumta, duke pretenduar se po bëhet një përpjekje e përbashkët për të hequr qafe luginën e shqiptarëve etnikë. Në të vërtetë, kundërshtarët e Amerikës po shfrytëzojnë në mënyrë aktive dobësitë si pasivizimi, ndërsa angazhohen në luftë hibride, domethënë, duke shtuar paqëndrueshmërinë e rajonit. Partia Komuniste Kineze ka ushtruar ndikimin e saj duke kryer stërvitje ushtarake dhe duke dërguar armë në Serbi.
Përveç kësaj, PKK vazhdon të arrijë marrëveshje ekonomike në të gjithë rajonin si pjesë e një përpjekjeje specifike për të kultivuar aparatin e saj keqdashës dhe për të shfrytëzuar korrupsionin në Ballkanin Perëndimor. Aktorët kibernetikë shtetërorë iranianë të njohur si drejtësia e atdheut kanë nisur vazhdimisht sulme kibernetike ndaj Shqipërisë për strehimin e disidentëve të regjimit. Në fakt, një sulm verën e kaluar paralizoi përkohësisht shërbimet komunale të kryeqytetit të Shqipërisë, Tiranës.
Dua gjithashtu të bëj një moment të shkurtër për të uruar popullin e Shqipërisë për Ditën e Pavarësisë së tyre të fundit dhe për të riafirmuar partneritetin tonë të fortë, të ankoruar në vlerat e përbashkëta dhe aleancën tonë në NATO. Rusia po ndikon gjithashtu në tensionet në rritje përmes Republikës Srpska të Bosnjës dhe Serbisë. Milorad Dodik, i cili është i ndaluar të kandidojë për poste publike të RS, vazhdon të përdorë kapitalin e tij politik për të kontrolluar entitetin serb të Bosnjës dhe për të luajtur me taktikat e rënda të Rusisë, si kërcënimi i shkëputjes nga Bosnja. Ndërkohë që Serbia, pavarësisht se furnizon në mënyrë indirekte armë Ukrainën, ka gjithashtu lidhje mbrojtëse me Rusinë dhe promovon propagandën ruse dhe kineze, thuhet se ka pritur operativë rusë që stërvitnin grupe paraushtarake në Serbinë lindore për të prishur zgjedhjet e Moldavisë në vitet 2024 dhe 2025. Megjithëse shpjegohet pjesërisht nga lidhjet e perceptuara kulturore, përafrimi i Serbisë me Rusinë nuk mund të ndahet nga varësia e saj energjetike, me shumicën e gazit të furnizuar nga Rusia.
Çdo përpjekje për të frenuar ndikimin politik të Moskës duhet të adresojë varësinë e Serbisë nga Nist dhe Gazprom. Në rast të një konflikti të ripërtërirë, aleatët e NATO-s, Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut, do të ishin drejtpërdrejt në shënjestër, duke shkaktuar potencialisht autoritetin e Artikullit V. Përmes përpjekjeve të sinkronizuara të mbrojtjes, vendet e NATO-s në Ballkan duhet të punojnë së bashku për të ndërtuar pengesa ushtarake dhe politike.
Kosova do të ishte veçanërisht e ekspozuar pa anëtarësimin në NATO, i cili mbetet i bllokuar nga refuzimi i Spanjës, Greqisë, Rumanisë dhe Sllovakisë për të njohur Pavarësinë e saj. Pavarësisht këtyre sfidave, mbeten mundësi për të përmirësuar stabilitetin, paqen dhe prosperitetin në Ballkanin Lindor dhe Perëndimor. Tetë nga 25 vitet e mia në ushtrinë e Shteteve të Bashkuara i kalova duke shërbyer në Evropë. Pesë nga ato vite në selinë strategjike të NATO-s dhe komandën SHBA-Evropë. Gjatë asaj kohe, isha i përfshirë ngushtë në operacionin e NATO-s “forca aleate” në vitin 1999. Kam përvojë të drejtpërdrejtë duke ndihmuar në sigurimin e paqes dhe stabilitetit në këtë rajon të rëndësishëm. Megjithatë, të gjitha ato vite më vonë, Ballkani Perëndimor mbetet një kuti baruti.
Pa një ndryshim në strategji, lidershipi amerikan duhet të ketë një ndikim të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e konfliktit të ripërtërirë që do të ndikonte negativisht në ekuilibrin e fuqisë në Evropë. E përgëzoj administratën Trump për riangazhimin e saj në këtë rajon shpesh të anashkaluar. Ky Nënkomision tani ka mundësinë të ofrojë mbikëqyrje kuptimplote dhe të shqyrtojë se si Kongresi mund të ndihmojë në promovimin e stabilitetit, paqes dhe prosperitetit të qëndrueshëm në Ballkanin Perëndimor. -
Në komisionin e Dhomës së Përfaqësuesve, administratës Trump i kërkohet të angazhohet më shumë në Ballkan
Pjesëmarrës në diskutimet në Komitetin për Politikë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara i kanë bërë thirrje administratës së presidentit Donald Trump të angazhohet më shumë në Ballkanin Perëndimor, për ta stabilizuar rajonin, duke vlerësuar se Rusia, përmes Serbisë, është faktori kryesor për destabilizim.
Duke hapur seancën dëgjimore të martën vonë, kryetari republikan i Nënkomitetit për Evropën, Keith Self, vlerësoi se Ballkani Perëndimor, përveç Ukrainës që është nën pushtimin rus, është “rajoni më i paqëndrueshëm në Evropë”.
Marrëdhëniet e pazgjidhura të Serbisë me Kosovën janë një nga nxitësit kryesorë të paqëndrueshmërisë rajonale, çka më tej i mundëson Rusisë ta minojë Bashkimin Evropian dhe aftësinë e NATO-s për t’i fuqizuar vendet e Ballkanit, tha Self.
Përkeqësimi i situatës në Bosnje e Hercegovinë ka çuar, sipas tij, në “rritje të madhe të përdorimit të kompetencave juridikisht të diskutueshme” të përfaqësuesit të lartë ndërkombëtar.
Në rast konflikti, aleatët e NATO-s – Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi – do të jenë drejtpërdrejt në shënjestër, gjë që mund të çojë në aktivizimin potencial të nenit 5 të Aleancës, tha Self, duke shtuar se aleatët e NATO-s në Ballkan duhet të ndërtojnë së bashku pengesë politike dhe ushtarake, por se Kosova do të jetë veçanërisht e ekspozuar për shkak se nuk është pjesë e aleancës perëndimore.
Kundërshtarët e SHBA-së po i shfrytëzojnë aktivisht dobësitë për të zhvilluar luftë hibride që rrit paqëndrueshmërinë në rajon, tha Self, duke nënvizuar se Kina po e përdor ndikimin e saj duke kryer stërvitje ushtarake dhe duke dërguar armë në Serbi.
Përveç kësaj, shtoi ai, Kina po nënshkruan marrëveshje ekonomike në të gjithë rajonin me synimin e ruajtjes së aparatit të saj keqdashës dhe shfrytëzimit të korrupsionit në Ballkanin Perëndimor.
Rusia gjithashtu ndikon në rritjen e tensioneve në Bosnje, në Republikën Sërpska dhe në Serbi, theksoi Self, duke vënë në pah se ish-presidenti i entitetit serb në Bosnje, Millorad Dodik, po vazhdon të përdorë kapitalin e tij politik për ta kontrolluar Republikën Sërpska dhe për të vepruar në interes të Rusisë duke kërcënuar me ndarjen e saj nga Bosnja.
Nga ana tjetër, sipas tij, Serbia, pavarësisht dërgimit indirekt të armëve në Ukrainë, ka gjithashtu lidhje mbrojtëse me Rusinë dhe Kinën, dhe promovon propagandën kineze dhe ruse. Ai vuri në dukje se për të përfunduar ndikimin politik të Moskës, duhet trajtuar çështja e varësisë së Serbisë nga energjia ruse.
Pavarësisht këtyre sfidave, ende ekzistojnë mundësi për përmirësimin e stabilitetit, paqes dhe prosperitetit në Ballkanin Perëndimor, dhe lidershipi amerikan duhet të ketë rol të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e rikthimit të konflikteve, tha Self, duke përshëndetur administratën Trump për riangazhimin në këtë, siç e quajti ai, “rajon shpesh të neglizhuar”.
William R. Keating, anëtari me rang më të lartë demokrat në Nënkomitet, shprehu bindjen se SHBA duhet të vazhdojë të mbështesë të ardhmen e Bosnjës, përfshirë Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë (OHR).
Ai kritikoi administratën Trump për heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij, të cilët, siç tha ai, kanë treguar pak gatishmëri për të ndryshuar sjelljen në Republikën Sërpska.
Duke theksuar se presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq për vite ka minuar sundimin e ligjit dhe ka forcuar lidhjet e Serbisë me Kinën dhe Rusinë, ai i bëri thirrje sekretarit të Shtetit Marco Rubio të forcojë luftën kundër korrupsionit dhe sundimit të ligjit në Serbi, si dhe t’i bëjë të qartë Beogradit se forcimi i lidhjeve me Moskën dhe Pekinin nuk është i përputhshëm me synimin e deklaruar për t’u integruar në komunitetin transatlantik.
Ai u shpreh i bindur se një angazhim më i madh amerikan në Ballkan do ta afronte rajonin me anëtarësimin në BE dhe i bëri thirrje administratës Trump të sigurojë aleatët dhe partnerët në rajon se SHBA do të vazhdojë të jetë e angazhuar dhe e përkushtuar ndaj së ardhmes së tij.
Max Primorac, hulumtues në Qendrën për Liri Margaret Thatcher pranë Fondacionit konservator Heritage, vlerësoi se “Ballkani nuk është në gjendje të mirë” dhe shtoi se “Bosnja është një shtet i dështuar” 30 vjet pas nënshkrimit të marrëveshjes së Dejtonit për paqe dhe miliardave të shpenzuara në ndihmë nga SHBA-ja.
Ai tha se Bosnja është “në krizë të përhershme” dhe se është koha të përfundojë “dështimi katastrofik i ndërtimit të shtetit”, duke theksuar se sovraniteti i vendit duhet të rivendoset duke mbyllur Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë “që shkarkon liderë të zgjedhur, vendos veto mbi ligjet dhe ndalon këdo që nuk i pëlqen”.
Departamenti i Shtetit duhet të ndalojë përpjekjen për të krijuar një shtet të centralizuar të dominuar nga myslimanët, gjë që shkel garancinë e Dejtonit për barazinë e tre popujve dhe shtyn serbët drejt shkëputjes, tha Primorac, duke shtuar se kroatët vuajnë diskriminim të madh brenda komunitetit më të madh mysliman dhe se u mohohet e drejta për të zgjedhur përfaqësuesin e tyre.
“Megjithatë, rajoni nuk do të stabilizohet derisa Serbia të normalizohet”, theksoi Primorac, duke vlerësuar se udhëheqësit serbë “mbeten të lidhur me agjendën prorusë që nxit destabilitet” në vendet fqinje, veçanërisht në Kosovë dhe Mal të Zi, dhe u jep mundësi Moskës, Pekinit dhe Teheranit të minojnë krahun jugor të NATO-s.
Ai vlerësoi se përgjigjja rajonale duhet të jetë të tërhiqet Serbia dhe të përjashtohen Kina, Rusia dhe Irani, duke nënvizuar se “vetëm lidershipi amerikan mund ta bëjë këtë”, dhe se “lidershipi global i presidentit Trump, i bazuar në paqen përmes forcës dhe diplomacisë praktike, i ofron Serbisë dhe Ballkanit një rrugë historike drejt integrimit me Perëndimin”.
Gazi dhe nafta amerikane mund të ndihmojnë në ndërprerjen e varësisë së Ballkanit nga Rusia, në heqjen e fondeve për makinerinë e luftës së Vladimir Putinit dhe në minimizimin e ndërhyrjes së Moskës në rajon, tha Primorac, duke vlerësuar se Qeveria amerikane kishte të drejtë të vendoste sanksione ndaj NIS për shkak të pronësisë ruse.
“Shtëpia e Bardhë duhet të caktojë ambasadorë politikë në Ballkan për të promovuar një agjendë të fokusuar në biznes, por të jetë e gatshme të përdorë viza, sanksione bankare dhe të tjera, si dhe stimuj tregtarë e investues për ta nxjerrë rajonin nga duart ruse, kineze dhe iraniane”, tha ai.
Luke Coffey, hulumtues në Qendrën për Evropën dhe Euroazinë në Institutin Hudson, tha se Rusia e sheh Ballkanin si zonë për shkaktim të destabilitetit dhe për përçarjen e aleancës transatlantike, ndërsa Serbia mbetet ndihmës i Rusisë dhe shërben si bazë kryesore ruse në rajon.
“Ndërsa Serbia herë pas here pretendon një qasje të balancuar të politikës së jashtme, realiteti është se Beogradi është i ankoruar thellë në orbitën ruse dhe kjo nuk do të ndryshojë së shpejti”, tha Coffey.
Ai shtoi se Kremlini përdor Republikën Sërpska për të përhapur më tej paqëndrueshmëri, duke theksuar se Dodik, edhe pse është shkarkuar nga funksioni, mbetet me ndikim dhe vazhdon të avokojë për shkëputje, gjë që është mbështetur prej vitesh nga Rusia dhe Serbia. Ai gjithashtu kritikoi heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Coffey vlerësoi se Marrëveshja e Dejtonit është një nga sukseset më të mëdha të politikës së jashtme amerikane pas Luftës së Ftohtë dhe se zhbërja e saj do të krijonte paqëndrueshmëri të mëtejshme.
“Edhe pse SHBA nuk është vend ballkanik, ajo mund të jetë fuqi ballkanike, dhe presidenti Trump duhet të marrë hapa për të siguruar mbrojtjen e interesave kombëtare amerikane atje”, tha Coffey.
Edward P. Joseph, ligjërues në Universitetin Johns Hopkins në SHBA dhe ekspert i menaxhimit të konflikteve, tha se ndonëse asnjë aktor i vetëm – vendës apo ndërkombëtar – nuk është plotësisht përgjegjës për tensionet dhe dobësitë e vazhdueshme në Ballkanin Perëndimor, “një parakusht për stabilitet mbetet i paplotësuar: Serbia duhet të pranojë rendin perëndimor për rajonin”.
Ai theksoi se ka ardhur koha që SHBA të jetë më e vendosur në orientimin e Beogradit drejt një zgjedhjeje përfundimtare strategjike, duke shtuar se rruga euroatlantike është zgjedhja e vetme racionale për Serbinë, e cila, sipas tij, nuk duhet të bëhet Bjellorusia e Ballkanit.
“Fatmirësisht, administrata është në pozitë të mirë për të orientuar Beogradin në këtë drejtim”, tha Joseph, duke përmendur protestat njëvjeçare në Serbi që kërkojnë përgjegjësi nga Qeverisë pas shembjes së çatisë në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, i cili ishte rindërtuar në kuadër të nismës kineze “Rripi dhe Rruga”.
Rruga drejt stabilitetit të qëndrueshëm kalon përmes Beogradit, jo përmes lutjeve ndaj qeverisë, por përmes një qasjeje të fortë dhe partneriteti të vërtetë, tha Joseph, duke shpjeguar se kjo nënkupton se SHBA nuk duhet të bjerë pre e kërkesave ruse apo serbe për të fituar kohë për t’u larguar nga NIS.
Duhet të ushtrohet presion mbi Beogradin që të shtetëzojë NIS-in, si dhe të kërkohet mbyllja e menjëhershme e mediave ruse RT dhe Sputnik, të cilat operojnë në Serbi, vendosja e sanksioneve kundër Rusisë dhe mbyllja e qendrës ruse të ndihmës humanitare në jug të Serbisë, për të cilën dyshohet se përdoret për mbledhje të dhënash të inteligjencës, tha Joseph.
SHBA mund të ndërpresë marrëdhëniet destruktive të Serbisë me Rusinë dhe Kinën duke zgjidhur ngërçin me Kosovën, dhe sipas tij, “përgjigjja përfundimtare nuk është dialogu i udhëhequr nga BE, por rruga drejt anëtarësimit në NATO si për Prishtinën, ashtu edhe për Beogradin”.
“Presidenti Trump është në pozitë të mirë për të paraqitur një ofertë kaq transformuese”, tha Joseph, duke theksuar se administrata Trump është gjithashtu në pozitë të mirë për të bashkëpunuar me OHR-në për të zgjidhur çështjen kyçe të pronës shtetërore në Bosnje, duke hapur mundësi për investitorët amerikanë në vend./ REL.
-
Administratës Trump i kërkohet të angazhohet më shumë në Ballkan
Pjesëmarrës në diskutimet në Komitetin për Politikë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara i kanë bërë thirrje administratës së presidentit Donald Trump të angazhohet më shumë në Ballkanin Perëndimor, për ta stabilizuar rajonin, duke vlerësuar se Rusia, përmes Serbisë, është faktori kryesor për destabilizim.
Duke hapur seancën dëgjimore të martën vonë, kryetari republikan i Nënkomitetit për Evropën, Keith Self, vlerësoi se Ballkani Perëndimor, përveç Ukrainës që është nën pushtimin rus, është “rajoni më i paqëndrueshëm në Evropë”.
Marrëdhëniet e pazgjidhura të Serbisë me Kosovën janë një nga nxitësit kryesorë të paqëndrueshmërisë rajonale, çka më tej i mundëson Rusisë ta minojë Bashkimin Evropian dhe aftësinë e NATO-s për t’i fuqizuar vendet e Ballkanit, tha Self.Përkeqësimi i situatës në Bosnje e Hercegovinë ka çuar, sipas tij, në “rritje të madhe të përdorimit të kompetencave juridikisht të diskutueshme” të përfaqësuesit të lartë ndërkombëtar.
Në rast konflikti, aleatët e NATO-s – Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi – do të jenë drejtpërdrejt në shënjestër, gjë që mund të çojë në aktivizimin potencial të nenit 5 të Aleancës, tha Self, duke shtuar se aleatët e NATO-s në Ballkan duhet të ndërtojnë së bashku pengesë politike dhe ushtarake, por se Kosova do të jetë veçanërisht e ekspozuar për shkak se nuk është pjesë e aleancës perëndimore.
Kundërshtarët e SHBA-së po i shfrytëzojnë aktivisht dobësitë për të zhvilluar luftë hibride që rrit paqëndrueshmërinë në rajon, tha Self, duke nënvizuar se Kina po e përdor ndikimin e saj duke kryer stërvitje ushtarake dhe duke dërguar armë në Serbi.
Përveç kësaj, shtoi ai, Kina po nënshkruan marrëveshje ekonomike në të gjithë rajonin me synimin e ruajtjes së aparatit të saj keqdashës dhe shfrytëzimit të korrupsionit në Ballkanin Perëndimor.
Rusia gjithashtu ndikon në rritjen e tensioneve në Bosnje, në Republikën Sërpska dhe në Serbi, theksoi Self, duke vënë në pah se ish-presidenti i entitetit serb në Bosnje, Millorad Dodik, po vazhdon të përdorë kapitalin e tij politik për ta kontrolluar Republikën Sërpska dhe për të vepruar në interes të Rusisë duke kërcënuar me ndarjen e saj nga Bosnja.
Nga ana tjetër, sipas tij, Serbia, pavarësisht dërgimit indirekt të armëve në Ukrainë, ka gjithashtu lidhje mbrojtëse me Rusinë dhe Kinën, dhe promovon propagandën kineze dhe ruse. Ai vuri në dukje se për të përfunduar ndikimin politik të Moskës, duhet trajtuar çështja e varësisë së Serbisë nga energjia ruse.
Pavarësisht këtyre sfidave, ende ekzistojnë mundësi për përmirësimin e stabilitetit, paqes dhe prosperitetit në Ballkanin Perëndimor, dhe lidershipi amerikan duhet të ketë rol të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e rikthimit të konflikteve, tha Self, duke përshëndetur administratën Trump për riangazhimin në këtë, siç e quajti ai, “rajon shpesh të neglizhuar”.
William R. Keating, anëtari me rang më të lartë demokrat në Nënkomitet, shprehu bindjen se SHBA duhet të vazhdojë të mbështesë të ardhmen e Bosnjës, përfshirë Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë (OHR).
Ai kritikoi administratën Trump për heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij, të cilët, siç tha ai, kanë treguar pak gatishmëri për të ndryshuar sjelljen në Republikën Sërpska.
Duke theksuar se presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq për vite ka minuar sundimin e ligjit dhe ka forcuar lidhjet e Serbisë me Kinën dhe Rusinë, ai i bëri thirrje sekretarit të Shtetit Marco Rubio të forcojë luftën kundër korrupsionit dhe sundimit të ligjit në Serbi, si dhe t’i bëjë të qartë Beogradit se forcimi i lidhjeve me Moskën dhe Pekinin nuk është i përputhshëm me synimin e deklaruar për t’u integruar në komunitetin transatlantik.
Ai u shpreh i bindur se një angazhim më i madh amerikan në Ballkan do ta afronte rajonin me anëtarësimin në BE dhe i bëri thirrje administratës Trump të sigurojë aleatët dhe partnerët në rajon se SHBA do të vazhdojë të jetë e angazhuar dhe e përkushtuar ndaj së ardhmes së tij.
Max Primorac, hulumtues në Qendrën për Liri Margaret Thatcher pranë Fondacionit konservator Heritage, vlerësoi se “Ballkani nuk është në gjendje të mirë” dhe shtoi se “Bosnja është një shtet i dështuar” 30 vjet pas nënshkrimit të marrëveshjes së Dejtonit për paqe dhe miliardave të shpenzuara në ndihmë nga SHBA-ja.
Ai tha se Bosnja është “në krizë të përhershme” dhe se është koha të përfundojë “dështimi katastrofik i ndërtimit të shtetit”, duke theksuar se sovraniteti i vendit duhet të rivendoset duke mbyllur Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë “që shkarkon liderë të zgjedhur, vendos veto mbi ligjet dhe ndalon këdo që nuk i pëlqen”.
Departamenti i Shtetit duhet të ndalojë përpjekjen për të krijuar një shtet të centralizuar të dominuar nga myslimanët, gjë që shkel garancinë e Dejtonit për barazinë e tre popujve dhe shtyn serbët drejt shkëputjes, tha Primorac, duke shtuar se kroatët vuajnë diskriminim të madh brenda komunitetit më të madh mysliman dhe se u mohohet e drejta për të zgjedhur përfaqësuesin e tyre.
“Megjithatë, rajoni nuk do të stabilizohet derisa Serbia të normalizohet”, theksoi Primorac, duke vlerësuar se udhëheqësit serbë “mbeten të lidhur me agjendën prorusë që nxit destabilitet” në vendet fqinje, veçanërisht në Kosovë dhe Mal të Zi, dhe u jep mundësi Moskës, Pekinit dhe Teheranit të minojnë krahun jugor të NATO-s.
Ai vlerësoi se përgjigjja rajonale duhet të jetë të tërhiqet Serbia dhe të përjashtohen Kina, Rusia dhe Irani, duke nënvizuar se “vetëm lidershipi amerikan mund ta bëjë këtë”, dhe se “lidershipi global i presidentit Trump, i bazuar në paqen përmes forcës dhe diplomacisë praktike, i ofron Serbisë dhe Ballkanit një rrugë historike drejt integrimit me Perëndimin”.
Gazi dhe nafta amerikane mund të ndihmojnë në ndërprerjen e varësisë së Ballkanit nga Rusia, në heqjen e fondeve për makinerinë e luftës së Vladimir Putinit dhe në minimizimin e ndërhyrjes së Moskës në rajon, tha Primorac, duke vlerësuar se Qeveria amerikane kishte të drejtë të vendoste sanksione ndaj NIS për shkak të pronësisë ruse.
“Shtëpia e Bardhë duhet të caktojë ambasadorë politikë në Ballkan për të promovuar një agjendë të fokusuar në biznes, por të jetë e gatshme të përdorë viza, sanksione bankare dhe të tjera, si dhe stimuj tregtarë e investues për ta nxjerrë rajonin nga duart ruse, kineze dhe iraniane”, tha ai.
Luke Coffey, hulumtues në Qendrën për Evropën dhe Euroazinë në Institutin Hudson, tha se Rusia e sheh Ballkanin si zonë për shkaktim të destabilitetit dhe për përçarjen e aleancës transatlantike, ndërsa Serbia mbetet ndihmës i Rusisë dhe shërben si bazë kryesore ruse në rajon.
“Ndërsa Serbia herë pas here pretendon një qasje të balancuar të politikës së jashtme, realiteti është se Beogradi është i ankoruar thellë në orbitën ruse dhe kjo nuk do të ndryshojë së shpejti”, tha Coffey.
Ai shtoi se Kremlini përdor Republikën Sërpska për të përhapur më tej paqëndrueshmëri, duke theksuar se Dodik, edhe pse është shkarkuar nga funksioni, mbetet me ndikim dhe vazhdon të avokojë për shkëputje, gjë që është mbështetur prej vitesh nga Rusia dhe Serbia. Ai gjithashtu kritikoi heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Coffey vlerësoi se Marrëveshja e Dejtonit është një nga sukseset më të mëdha të politikës së jashtme amerikane pas Luftës së Ftohtë dhe se zhbërja e saj do të krijonte paqëndrueshmëri të mëtejshme.
“Edhe pse SHBA nuk është vend ballkanik, ajo mund të jetë fuqi ballkanike, dhe presidenti Trump duhet të marrë hapa për të siguruar mbrojtjen e interesave kombëtare amerikane atje”, tha Coffey.
Edward P. Joseph, ligjërues në Universitetin Johns Hopkins në SHBA dhe ekspert i menaxhimit të konflikteve, tha se ndonëse asnjë aktor i vetëm – vendës apo ndërkombëtar – nuk është plotësisht përgjegjës për tensionet dhe dobësitë e vazhdueshme në Ballkanin Perëndimor, “një parakusht për stabilitet mbetet i paplotësuar: Serbia duhet të pranojë rendin perëndimor për rajonin”.
Ai theksoi se ka ardhur koha që SHBA të jetë më e vendosur në orientimin e Beogradit drejt një zgjedhjeje përfundimtare strategjike, duke shtuar se rruga euroatlantike është zgjedhja e vetme racionale për Serbinë, e cila, sipas tij, nuk duhet të bëhet Bjellorusia e Ballkanit.
“Fatmirësisht, administrata është në pozitë të mirë për të orientuar Beogradin në këtë drejtim”, tha Joseph, duke përmendur protestat njëvjeçare në Serbi që kërkojnë përgjegjësi nga Qeverisë pas shembjes së çatisë në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, i cili ishte rindërtuar në kuadër të nismës kineze “Rripi dhe Rruga”.
Rruga drejt stabilitetit të qëndrueshëm kalon përmes Beogradit, jo përmes lutjeve ndaj qeverisë, por përmes një qasjeje të fortë dhe partneriteti të vërtetë, tha Joseph, duke shpjeguar se kjo nënkupton se SHBA nuk duhet të bjerë pre e kërkesave ruse apo serbe për të fituar kohë për t’u larguar nga NIS.
Duhet të ushtrohet presion mbi Beogradin që të shtetëzojë NIS-in, si dhe të kërkohet mbyllja e menjëhershme e mediave ruse RT dhe Sputnik, të cilat operojnë në Serbi, vendosja e sanksioneve kundër Rusisë dhe mbyllja e qendrës ruse të ndihmës humanitare në jug të Serbisë, për të cilën dyshohet se përdoret për mbledhje të dhënash të inteligjencës, tha Joseph.
SHBA mund të ndërpresë marrëdhëniet destruktive të Serbisë me Rusinë dhe Kinën duke zgjidhur ngërçin me Kosovën, dhe sipas tij, “përgjigjja përfundimtare nuk është dialogu i udhëhequr nga BE, por rruga drejt anëtarësimit në NATO si për Prishtinën, ashtu edhe për Beogradin”.
“Presidenti Trump është në pozitë të mirë për të paraqitur një ofertë kaq transformuese”, tha Joseph, duke theksuar se administrata Trump është gjithashtu në pozitë të mirë për të bashkëpunuar me OHR-në për të zgjidhur çështjen kyçe të pronës shtetërore në Bosnje, duke hapur mundësi për investitorët amerikanë në vend./REL -
OKB: Vrasja e dy palestinezëve në Bregun Perëndimor nga forcat izraelite ishte ekzekutim pa gjyq
Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) ka thënë të premten se vrasja e dy burrave palestinezë në Bregun e pushtuar Perëndimor nga forcat e sigurisë izraelite, një ditë më parë, dukej të ishte “ekzekutim pa gjyq”.
Në pamjet e kapura nga Palestine TV, forcat e izraelite shihen duke hapur zjarr ndaj dy burrave në qytetin Xhenin, në pjesën veriore të Bregut Perëndimor, pavarësisht se ata ishin dorëzuar.
Ata shiheshin duke dalë nga ndërtesa dhe duke ngritur bluzat dhe duart lart para se të shtriheshin në tokë për t’u dorëzuar. Forcat izraelite më pas duket se i urdhëruan të ktheheshin brenda ndërtesës para se t’i qëllonin.“Jemi të tmerruar nga vrasja e hapur dhe e paturpshme dje nga policia kufitare izraelite e dy burrave palestinezë në Xhenin, në Bregun e pushtuar Perëndimor, në një tjetër ekzekutim të dukshëm pa gjyq”, tha zëdhënësi i zyrës së OKB-së për të drejtat e njeriut, Jeremy Laurence, në Gjenevë.
Ushtria izraelite dhe forca policore thanë të enjten se kishin nisur një hetim për të shtënat, duke deklaruar se forcat kishin hapur zjarr ndaj të dyshuarve që kishin dalë nga një ndërtesë.
Grupi militant palestinez Xhihadi Islamik të premten tha se njëri nga burrat ishte komandant i tyre dhe tjetri luftëtar.
Të shtënat ndodhën kur forcat izraelite po kryenin një operacion në Xhenin, një ditë pas nisjes së një operacioni ushtarak në qytetin e afërt Tubas.
“Të gjithë e panë që ata nuk përbënin asnjë kërcënim ndaj forcave izraelite, megjithatë ushtarët vendosën t’i qëllonin dhe t’i vrisnin në vend. Ishte një ekzekutim para kamerave”, tha Shai Parnes nga grupi izraelit për të drejtat e njeriut, B’Tselem.
Ushtria dhe policia izraelite thanë në deklaratën e tyre të përbashkët se dy burrat ishin persona të kërkuar dhe të lidhur me një “rrjet terrorist”.
Ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, e ka mbështetur publikisht njësinë ushtarake dhe policore të përfshirë në të shtënat.
“Luftëtarët [izraelitë] vepruan saktësisht ashtu siç pritej prej tyre, terroristët duhet të vdesin!” shkroi Ben-Gvir në X pas incidentit.
Laurence tha se komentet e Ben-Gvir janë “plotësisht të neveritshme”.
Ai tha se 21 palestinezë janë vrarë nga forcat izraelite vetëm gjatë nëntorit, nëntë prej tyre fëmijë.
Ministria e Jashtme e Autoritetit Palestinez, e cila ushtron një administrim të kufizuar civil në Bregun Perëndimor, e ka dënuar vrasjen si “vrasje e shëmtuar jashtëgjyqësore” dhe një krim lufte./REL -
OKB: Vrasja e dy palestinezëve në Bregun Perëndimor nga forcat izraelite, ekzekutim pa gjyq
Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) ka thënë të premten se vrasja e dy burrave palestinezë në Bregun e pushtuar Perëndimor nga forcat e sigurisë izraelite, një ditë më parë, dukej të ishte “ekzekutim pa gjyq”.
Në pamjet e kapura nga Palestine TV, forcat e izraelite shihen duke hapur zjarr ndaj dy burrave në qytetin Xhenin, në pjesën veriore të Bregut Perëndimor, pavarësisht se ata ishin dorëzuar.
Ata shiheshin duke dalë nga ndërtesa dhe duke ngritur bluzat dhe duart lart para se të shtriheshin në tokë për t’u dorëzuar. Forcat izraelite më pas duket se i urdhëruan të ktheheshin brenda ndërtesës para se t’i qëllonin.
“Jemi të tmerruar nga vrasja e hapur dhe e paturpshme dje nga policia kufitare izraelite e dy burrave palestinezë në Xhenin, në Bregun e pushtuar Perëndimor, në një tjetër ekzekutim të dukshëm pa gjyq”, tha zëdhënësi i zyrës së OKB-së për të drejtat e njeriut, Jeremy Laurence, në Gjenevë.
Ushtria izraelite dhe forca policore thanë të enjten se kishin nisur një hetim për të shtënat, duke deklaruar se forcat kishin hapur zjarr ndaj të dyshuarve që kishin dalë nga një ndërtesë.
Grupi militant palestinez Xhihadi Islamik të premten tha se njëri nga burrat ishte komandant i tyre dhe tjetri luftëtar.
Të shtënat ndodhën kur forcat izraelite po kryenin një operacion në Xhenin, një ditë pas nisjes së një operacioni ushtarak në qytetin e afërt Tubas.
“Të gjithë e panë që ata nuk përbënin asnjë kërcënim ndaj forcave izraelite, megjithatë ushtarët vendosën t’i qëllonin dhe t’i vrisnin në vend. Ishte një ekzekutim para kamerave”, tha Shai Parnes nga grupi izraelit për të drejtat e njeriut, B’Tselem.
Ushtria dhe policia izraelite thanë në deklaratën e tyre të përbashkët se dy burrat ishin persona të kërkuar dhe të lidhur me një “rrjet terrorist”.
Ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, e ka mbështetur publikisht njësinë ushtarake dhe policore të përfshirë në të shtënat.
“Luftëtarët [izraelitë] vepruan saktësisht ashtu siç pritej prej tyre, terroristët duhet të vdesin!” shkroi Ben-Gvir në X pas incidentit.
Laurence tha se komentet e Ben-Gvir janë “plotësisht të neveritshme”.
Ai tha se 21 palestinezë janë vrarë nga forcat izraelite vetëm gjatë nëntorit, nëntë prej tyre fëmijë.
Ministria e Jashtme e Autoritetit Palestinez, e cila ushtron një administrim të kufizuar civil në Bregun Perëndimor, e ka dënuar vrasjen si “vrasje e shëmtuar jashtëgjyqësore” dhe një krim lufte./REL
-
Ukraina para Ballkanit në BE? Ç’shaka!
Ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijjarto tha se pretendimi i udhëheqësve evropianë se Ukraina është më e gatshme për anëtarësim në BE sesa vendet e Ballkanit Perëndimor është një “shaka absolute”, duke theksuar se vendet në rajon janë në një pozicion shumë më të mirë pas viteve të reformave dhe pritjes për zgjerim.
Në një intervistë me RTRS, Szijjarto tha se Hungaria “mbështet absolutisht” zgjerimin e Bashkimit Evropian, por vetëm për vendet që do ta forcojnë Unionin.
“Kjo duhet të jetë një shaka, sepse të gjithë e dinë që vendet e Ballkanit Perëndimor, të cilat kanë pritur anëtarësim për 15, 16 ose 17 vjet, janë përgatitur shumë më mirë se Ukraina,” tha Szijjarto, duke vënë në dukje se rajoni ka bërë përparim në reforma dhe zhvillim, dhe se bashkimi me këto vende do të kontribuonte në sigurinë dhe forcën ekonomike të BE-së.
Ai argumentoi, megjithatë, se anëtarësimi i Ukrainës do të sillte “një numër të madh rreziqesh“, duke përfshirë luftën, krimin e organizuar dhe sfida të tjera të sigurisë.
“Ne hungarezët e kuptojmë shumë mirë se vendet e Ballkanit Perëndimor janë më të përgatitura. Ne duam që ato të bashkohen me BE-në sa më shpejt të jetë e mundur, ndërsa Ukraina do ta dobësonte Unionin dhe do të sillte rreziqe,” tha ai.
Szijjarto kujtoi se gjatë presidencës së saj të BE-së, siç deklaroi ai, Hungaria punoi për të përshpejtuar procesin e zgjerimit në Ballkanin Perëndimor dhe se si fqinj i rajonit “e di shumë mirë se sa shumë do të thoshte kjo si për Ballkanin ashtu edhe për kontinentin”.
Duke folur për luftën në Ukrainë, Szijjarto tha se konflikti ka vazhduar për katër vjet dhe se Bashkimi Evropian ka “dështuar plotësisht” në përpjekjen e tij për të kontribuar në përfundimin e tij. Ai akuzoi BE-në për “thellimin e konfliktit” duke furnizuar armë dhe duke ofruar ndihmë financiare për Kievin.
“BE-ja ka marrë vendime që e kanë përshkallëzuar më tej luftën, duke përfshirë dërgimin e armëve dhe më shumë se 100 miliardë euro ndihmë. Kjo vetëm sa e ka zgjatur luftën”, tha ai.
Sipas tij, konflikti “mund të kishte mbaruar” në prill 2022 nëse udhëheqësit e Evropës Perëndimore do t’i kishin mbështetur negociatat në atë kohë.
“Tani po diskutohet përsëri një marrëveshje e re, por situata është shumë më keq se tre vjet e gjysmë më parë. Çdo ditë që konflikti vazhdon sjell më shumë viktima, më shumë shkatërrim dhe një rrezik më të madh përshkallëzimi”, tha Szijjarto.
Ai akuzoi udhëheqësit evropianë se “vuajnë nga vizioni i luftës” dhe se e keqinterpretojnë konfliktin si një mbrojtje të Evropës.
“Kjo është një luftë midis Ukrainës dhe Rusisë. Ukraina po mbron veten, jo Evropën. A po e bën këtë heroikisht? Absolutisht. Por Evropa nuk ka asnjë detyrim moral ose ligjor për të vazhduar dërgimin e armëve dhe parave”, tha ai.
Szijjarto përfundoi se udhëheqësit evropianë vazhdojnë të mbështesin Kievin sepse po përpiqen të mbulojnë “numrin e madh të vendimeve të gabuara” të marra që nga fillimi i luftës. /tesheshi.com/
-
Ushtria izraelite njofton operacion ushtarak në Bregun Perëndimor: Nuk do lejojmë që terrorizmi të zërë rrënjë në rajon
Ushtria izraelite njoftoi sot se kishte nisur një “operacion të ri në shkallë të gjerë kundër terrorizmit” gjatë natës në pjesën veriore të Bregut Perëndimor.
“Gjatë natës, forcat tona filluan të vepronin si pjesë e një operacioni në shkallë të gjerë kundër terrorizmit në rajonin verior të Samarisë”, thanë ata, duke përdorur emrin biblik për Bregun Perëndimor verior, i cili përdoret përgjithësisht nga autoritetet izraelite.
“Ne nuk do të lejojmë që terrorizmi të zërë rrënjë në rajon”, thanë ata.
Bregu Perëndimor ka qenë nën pushtimin izraelit që nga Lufta 6-ditore e vitit 1967.
E pyetur nga AFP, ushtria tha se nuk ishte një vendosje forcash si pjesë e një “operacioni të mëparshëm kundër terrorizmit” që filloi në janar 2025 dhe kishte në shënjestër kampet e refugjatëve, por një operacion “i ri”, pa specifikuar objektivat.
Tashmë në një edhe më nivel të lartë, dhuna në Bregun Perëndimor nisi pas shpërthimit të luftës në Rripin e Gazës, e shkaktuar nga bastisja e përgjakshme e Hamasit në territorin jugor izraelit më 7 tetor 2023. Ajo nuk është pakësuar, pavarësisht një armëpushimi të brishtë që hyri në fuqi në enklavën bregdetare palestineze më 10 tetor.
Që atëherë, më shumë se një mijë palestinezë, anëtarë të grupeve të armatosura dhe civilë, janë vrarë në bastisje nga ushtarë ose kolonë, sipas një llogaritjeje të AFP bazuar në të dhënat e Autoritetit Palestinez.
Në të njëjtën kohë, sipas të dhënave zyrtare izraelite, të paktën 43 izraelitë, civilë dhe ushtarë, janë vrarë në sulme palestineze ose gjatë operacioneve ushtarake.
Zyra e OKB-së për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA) regjistroi në tetor një kulm në “sulmet e kolonëve që shkaktuan viktima, dëme materiale ose të dyja” në pothuajse dy dekadat që ka mbajtur të dhëna për këtë territor.
Më 10 nëntor, një izraelit u vra dhe tre të tjerë u plagosën në një sulm me thikë të kryer nga dy palestinezë, të cilët u vranë menjëherë nga ushtarët pranë Betlehemit, në jug të Bregut Perëndimor.Top Channel
-
Shqipëria, përfituesja kryesore e fondeve nga Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor
Pas hapjes së të gjithë kapitujve të negociatave në kohë rekord, Shqipëria po forcon më tej pozicionin e saj si një nga vendet më të suksesshme në procesin e integrimit europian. Besimi i partnerëve të Bashkimit Europian reflektohet qartë jo vetëm në vlerësimet politike, por edhe në faktin se Shqipëria ka përfituar më shumë fonde se çdo vend tjetër i rajonit nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor.
Sipas shpërndarjes së deritanishme të fondeve, Shqipëria ka siguruar 164 milionë euro, duke u renditur e para ndër vendet e rajonit. Pas saj vijon Serbia me 111 milionë euro, Maqedonia e Veriut me 76 milionë euro dhe Mali i Zi me 45 milionë euro.
Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor, një instrument strategjik i Bashkimit Europian, synon të mbështesë transformimin ekonomik, zhvillimin social dhe përmirësimin e infrastrukturës në vendet kandidate, duke i përafruar ato me standardet e vendeve anëtare. Rezultatet e dy viteve të para tregojnë se mekanizmi po jep ndikim konkret dhe të prekshëm në ekonomi.
Të premten u zhvillua Samiti rajonal i liderëve “Growth Plan – Our Pathway to the EU”, gjatë të cilit Komisionerja për Zgjerimin e Bashkimit Europian, Marta Kos, theksoi se aktualisht është disbursuar më pak se 10% e shumës së përgjithshme të fondeve të parashikuara për Ballkanin Perëndimor, duke nënvizuar nevojën për të përshpejtuar zbatimin e reformave dhe projekteve që mundësojnë çlirimin e plotë të fondeve.
Në po të njëjtin samit, Kryeministri Edi Rama u shpreh se Ballkani Perëndimor ka zgjedhur të ecë përpara në mënyrë të bashkuar, duke e konsideruar Planin e Rritjes si udhërrëfyesin më të rëndësishëm në rrugën drejt integrimit europian, lirive dhe mundësive të tregut të përbashkët të BE-së. -
“Një Evropë e bashkuar është e pamposhtur”, Rama: Anëtarësimi i Shqipërisë dhe Ballkanit Perëndimor mbron BE-në!
Kryeministri Edi Rama tha sot gjatë fjalës së tij të çeljes së Vitit Akademik 2025-2026 të Kolegjit të Europës në Tiranë, se një Europë e ndarë është më lehtë për t’u përçarë dhe e bashkuar ajo bëhet e pamposhtur.
Rama shtoi se Shqipëria dhe Ballkani perëndimor i sjellin paqe dhe bashkim Unionit, pasi nuk është thjesht një proces në letër, por edhe një filozofi historike, pavarësisht nëse vendet do e kenë veton apo votën.
“Ribashkimi zgjeron paqen. Në historinë e zgjerimit të BE-së, çdo zgjerim nuk ka zgjeruar veten, por paqen. Në shumë lufta e përplasje me njëra-tjetrën, ribashkimi flet për bashkimin e Evropës. Selanik 2023 ishte një angazhim, ribashkimi sjell energji e mundësi të reja.
Kështu ka ndodhur me valët e para të zgjerimit dhe kështu do të jetë edhe me ribashkimin e Ballkanit perëndimor me BE-në. Sepse asnjë vend që bëhet anëtar nuk është anëtar pa shfrytëzuar të gjitha energjitë. Ribashkimi mbron Evropën nga vetja. Një Evropë e ndarë është e lehtë për t’u përçarë dhe një Evropë e bashkuar është e vështirë për t’u mposhtur. Këto janë të ilustruara me më shumë fakte”, tha Rama.
Ai shtoi se Shqipëria do vijojë punën me reformat dhe rezultatet, pavarësisht durimit të sprovuar.
“Kur bëhet fjalë për Shqipërinë, ne vazhdojmë me punën tonë dhe rezultatet në reforma, forcimin e institucioneve, durimin e sprovuar, edhe me disa vende e ambasadorë, sikurse Holanda, por tani u jam shumë mirënjohës, atëherë nuk kisha se si të shpjegohesha. Ne kërkojmë Evropën në mënyrë që Evropa të shikojë paqen”, shtoi kreu i qeverisë.